Talvasa, ong chalkashligi, gallyutsinatsiyalar, ko'krakdagi og'riq yoki hushdan ketish holatlarida darhol tez yordam chaqiring: 103.
Alkogol abstinent sindromi nima
Kundalik nutqda abstinent sindrom ko’pincha “lomka” deb ataladi. Bu alkogolga qaramligi bor insonda alkogol iste’moli to’xtatilgandan yoki keskin kamaytirilgandan keyin rivojlanadigan belgilar majmuasi. Etanolning doimiy ta’siriga o’rganib qolgan asab tizimi haddan tashqari qo’zg’algan holatda ishlay boshlaydi.
Odatiy belgilar: qo’l va tanadagi titroq, terlash, yurak urishining tezlashishi, qon bosimining ko’tarilishi, xavotir, asabiylik, ko’ngil aynishi, uyqusizlik. Og’ir kechganda talvasa xurujlari va alkogol deliriysi (“oq isitma”) bo’lishi mumkin, bu esa shoshilinch kasalxonaga yotqizishni talab qiladi.
Yordam qachon kerak
- belgilar kamaymayapti, aksincha kuchaymoqda;
- inson uxlay olmaydi va ovqat yeya olmaydi, doimo ko’ngli ayniydi;
- kuchli titroq, kuchli xavotir, vahima holatlari;
- ilgari alkogolni to’xtatganda talvasa yoki gallyutsinatsiyalar bo’lgan;
- yurak, qon tomir, jigar kasalliklari, epilepsiya bor.
Muhim. Og’ir abstinent sindrom hayot uchun xavf tug’dirishi mumkin. Biz og’ir lomkani mustaqil davolash bo’yicha tavsiyalar bermaymiz. Talvasa, gallyutsinatsiyalar, ong chalkashligi yoki hushdan ketishda darhol 103 ga qo’ng’iroq qiling.
Ko’rsatmalar va qarshi ko’rsatmalar
Murojaat uchun ko’rsatmalar: yengil yoki o’rta darajadagi abstinent sindrom belgilari, alkogol iste’molini xavfsiz to’xtatish istagi.
Ambulator yordam mos kelmaydigan holatlar: og’ir abstinensiya, deliriy, talvasa xurujlari, jiddiy somatik asoratlar. Bunday hollarda bemorga statsionar yordam kerak va mutaxassis qanday harakat qilishni aytadi.
Yordam qanday o’tadi
- Telefon orqali maslahat. Mutaxassis iste’mol davomiyligi, oxirgi marta qachon ichilgani, belgilar va yondosh kasalliklarni aniqlaydi.
- Ko’rik va og’irlikni baholash. Shifokor holatni klinik belgilar bo’yicha baholaydi: qon bosimi, puls, harorat, titroq, mo’ljal olish, xavotir darajasi.
- Taktikani tanlash. Yengil va o’rta darajada shifokor tayinlovi bo’yicha detoksikatsiya va simptomatik terapiyani o’z ichiga olgan davolash o’tkaziladi. Og’ir kechish belgilari bo’lsa, statsionar tavsiya etiladi.
- Kuzatuv va tavsiyalar. Shifokor ahvol qanday o’zgarishini va qaysi belgilar darhol murojaatni talab qilishini tushuntiradi.
Qo’llaniladigan usullar
Abstinent sindromni davolash suv-tuz muvozanatini tiklash, vitaminlar bilan qo’llab-quvvatlash (birinchi navbatda B1 vitamini) va xavotirni kamaytirish, uyquni me’yorlashtirish, qon bosimini barqarorlashtirish uchun simptomatik terapiyaga asoslanadi. Dorilar, ularning dozasi va qabul qilish muddatini faqat shifokor ko’rikdan keyin belgilaydi.
Xususiyatlar
- holatni halol baholash, ya’ni kasalxonaga yotish kerak bo’lsa, buni ochiq aytamiz;
- maxfiylik;
- rus va o’zbek tillarida maslahat;
- holat barqarorlashgach, qaramlikni davolashni davom ettirish imkoniyati.
Mumkin bo’lgan xavflar va cheklovlar
Abstinent sindrom oldindan aytib bo’lmaydigan tarzda rivojlanishi mumkin: ahvol yaxshilangandan keyin ham bir necha kun davomida asoratlar xavfi saqlanadi. Shuning uchun shifokor tavsiyalariga amal qilish va “yengillash uchun” alkogolga qaytmaslik muhim, chunki bu keyingi abstinensiyani faqat kechiktiradi va og’irlashtiradi.
Belgilar va oqibatlar haqida batafsil “Abstinent sindrom: belgilari, oqibatlari va tibbiy yordam” maqolasida o’qing.